Balkon, Türkiye'deki evlerin en cömert ama en az kullanılan alanıdır. Çoğu evde birkaç metrekarelik bu boşluk, kışlık lastiklerin, boş kutuların ve kurumaya bırakılmış çamaşırların deposu hâline gelir. Oysa aynı alan, doğru kurgulandığında evin en çok vakit geçirilen köşesine dönüşebilir. Balkonu işlevlendirmek için genellikle metrekare değil, tek bir net karar gerekir: burası ne olacak?

Balkonların işe yaramaz kalmasının başlıca sebebi, aynı anda birkaç işlev üstlenmeye çalışmasıdır. Hem depo hem çamaşırlık hem oturma alanı olan bir balkon, bunların hiçbirini iyi yapamaz. Karar verilmediği sürece balkon, en kolay işlevine yani depoluğa geri döner.

Önce boşaltın, sonra karar verin

Balkon düzenlemesi her zaman tamamen boşaltmakla başlar. Alan boşken gerçek ölçüsünü görürsünüz ve çoğu zaman sandığınızdan geniş olduğunu fark edersiniz. Boş balkonda birkaç dakika durup hangi saatte güneş aldığını, rüzgârın hangi yönden geldiğini ve manzaranın nereye baktığını gözlemleyin. Bu üç bilgi, balkonun ne olabileceğini büyük ölçüde belirler.

Sabah güneşi alan bir balkon kahvaltı için idealdir. Akşamüstü güneşi alan bir balkon dinlenme köşesi olarak daha iyi çalışır. Gün boyu gölgede kalan bir balkon ise çalışma alanı ya da bitki köşesi olarak değerlendirilebilir.

Ölçüye uygun mobilya seçmek

Balkon mobilyasında en sık yapılan hata büyük seçmektir. Dar bir balkonda standart bir bahçe masası, oturmayı imkânsız kılar. Kural basittir: masa ve sandalye yerleştirildikten sonra geriye en az altmış santimlik bir geçiş kalmalıdır.

Dar balkonlarda korkuluğa monte edilen katlanır tezgâh, birkaç tabure ile birlikte şaşırtıcı derecede iyi çalışır. Bir buçuk metreden geniş balkonlarda küçük yuvarlak bir masa ve iki sandalye yeterlidir. Derin balkonlarda ise ince bir kanepe ve alçak bir sehpa kurulabilir.

Malzeme seçiminde dayanıklılık estetikten önce gelir. Yağmura ve güneşe açık bir balkonda ham ahşap birkaç sezonda yıpranır; korumalı ahşap, alüminyum ve dış mekân dokuması daha uzun ömürlüdür.

Renk seçiminde de dış mekân koşulları belirleyicidir. Çok koyu tonlar güneşte ısınır ve solar; açık ve nötr tonlar hem daha serin kalır hem de yıllar içinde daha az yıpranmış görünür. Canlı rengi minderlerde ve saksılarda kullanmak, değiştirmesi kolay olduğu için daha akıllıcadır.

Depolamayı görünmez kılmak

Balkonun depo işlevini tamamen kaldırmak çoğu evde mümkün değildir. Bu durumda çözüm, depoyu bir mobilyaya dönüştürmektir. Kapaklı bir sandık, hem üzerine oturulabilen bir yüzey hem de temizlik malzemesi ve minder saklama alanı sağlar. Dar bir dolap yerine oturma yüksekliğinde bir sandık seçmek, alanı iki işlevle birden kullanmanın en verimli yoludur.

Kurutmalık için tavana monte edilen ya da duvara katlanan sistemler, yere konan katlanır askılıklardan çok daha az yer kaplar. Kullanılmadığında görünmeyen bir kurutmalık, balkonun oturma işlevini bozmaz.

Bitki, zemin ve ışık

Balkonu asıl karakterine kavuşturan şey genellikle yeşildir. Ancak bitki sayısını abartmak yerine, o balkonun güneş durumuna uygun birkaç türü seçmek daha sürdürülebilirdir. Korkuluğa asılan saksılar, yer kaplamadan yeşil hacmi artırır.

Zeminde dış mekân karosu ya da ahşap deck karolar, betonun soğuk görüntüsünü kısa sürede değiştirir. Dış mekâna uygun bir kilim de benzer etkiyi daha düşük maliyetle verir.

Aydınlatma çoğu balkonda tamamen eksiktir ve bu, akşam kullanımını engelleyen en büyük sebeptir. Pilli ya da güneş enerjili küçük armatürler, prize ihtiyaç duymadan alanı akşam kullanılabilir hâle getirir.

Kullanımı alışkanlığa çevirmek

Düzenlenen balkonun kullanılır kalması, oraya gitmek için bir sebep olmasına bağlıdır. Sabah kahvesini balkonda içmek ya da akşam telefonu bırakıp on beş dakika orada oturmak, alanın canlı kalmasını sağlar. Kullanılmayan bir balkon, ne kadar güzel düzenlenirse düzenlensin birkaç ay içinde yeniden depoya döner.

Birkaç metrekare, çoğu evde kullanılmayı bekleyen en büyük fırsattır. Onu geri kazanmak, evi büyütmenin en ucuz yoludur.